Θα μπορούσα να παρομοιάσω τη μουσική μου με το λευκό φως,
που εμπεριέχει όλα τα χρώματα
Μονάχα ένα πρίσμα μπορεί να διασπάσει τα χρώματα
και να τα φανερώσει
Αυτό το πρίσμα θα μπορούσε να είναι το πνεύμα του ακροατή
A.P.
Ο Άρβο Περτ είναι παντού. Τα έργα του έχουν παρουσιαστεί σχεδόν περισσότερο από εκείνα οποιουδήποτε άλλου συνθέτη στο πρώτο τέταρτο του αιώνα. Ο ηχητικός κόσμος που συνέλαβε –μια κρυστάλλινη, σχεδόν μοναστική μουσική που φέρει το άγγιγμα του χιονιού και προσομοιάζει όσο καμία άλλη στη σιωπή– έχει αφήσει προ πολλού τους τόπους της φαντασίας του συνθέτη και πλέον αναγνωρίζεται ως ένα από τα πλέον υποβλητικά μουσικά corpora των τελευταίων εκατό ετών, λατρεμένο τόσο από τους θιασώτες της κλασικής μουσικής όσο και από ακόλουθους της ποπ κουλτούρας.
Είναι αναπόφευκτο να μιλήσουμε για τη στιγμή της μεταστροφής του Περτ, καθώς αποτελεί πρότυπο καλλιτεχνικής αναγέννησης, εσωτερικής αναζήτησης και μουσικής αναδημιουργίας. Στα μέσα του εικοστού αιώνα, νιώθοντας παγιδευμένος ανάμεσα στα κυρίαρχα πλην όμως άκαμπτα ρεύματα της άβαντ-γκαρντ –όπως ο σειραϊσμός, η αλεατορική μουσική, το κολάζ και ο νεοκλασικισμός– ο Περτ αποσύρθηκε από τη σύνθεση και διάλεξε τη σιωπή, αναζητώντας μια άλλη μουσική γλώσσα, ασκητικής ουσίας και διαφανούς αλήθειας. Αφιερώνει εαυτόν σε μια εντατική μελέτη του Γρηγοριανού άσματος και του Ορθόδοξου μέλους, καθώς και της πρώιμης πολυφωνίας της Αναγέννησης. Το 1972, προσχωρεί στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, με την πίστη του να καθοδηγεί έκτοτε την αποστολή του: την ανάδειξη ενός θρησκευτικού-πνευματικού κάλλους που αποζητά την έκφρασή του μέσω της αισθητικής οδού. Το προσωπικό σύστημα σύνθεσης που ανέπτυξε με τον τίτλο tintinnabuli τον βοήθησε να αγγίξει αυτή τη διάσπαρτη μουσική των ανώτερων σφαιρών, μέσα από μια διαυγή τεχνική που αξιοποιεί τη δύναμη του ελάχιστου μουσικού ίχνους –του απέριττου ήχου μιας νότας που αντηχεί– στον υπερθετικό βαθμό.
Σε μια γιορτή της ζωής και του έργου του Εσθονού συνθέτη, η βραδιά του Ηρωδείου φιλοξενεί εμβληματικά έργα της φωνητικής μουσικής του συνθέτη, τόσο της σόλο όσο και της χορωδιακής. Το απαιτητικό καθήκον της ερμηνείας τους αναλαμβάνουν η Φιλαρμονική Χορωδία Δωματίου της Εσθονίας και η Ορχήστρα Δωματίου του Ταλίν υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Tõnu Kaljuste – συμπαραστάτες του Περτ επί δεκαετίες, έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διάδοση και την ερμηνευτική κατανόηση του μουσικού του σύμπαντος. Η παρουσία τους στη σκηνή του Ηρωδείου προδιαγράφει έναν μουσικό εσπερινό γνήσιας συγκίνησης, μια ολόψυχη εκδήλωση ευγνωμοσύνης απέναντι σε έναν μεγάλο ιεροφάντη που συνόψισε τη δύναμη της μουσικής με τα ακόλουθα λόγια: «Εφόσον μπορεί κάποιος να σκοτώσει με έναν ήχο, μπορεί και να θεραπεύσει με έναν ήχο.»
Χορηγός συναυλίας Τράπεζα Πειραιώς