«Ο Αφρός των Ημερών» του Μπορίς Βιαν
Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το εμβληματικό μυθιστόρημα του Μπορίς Βιάν «Ο Αφρός των Ημερών», ένα από τα σημαντικότερα και πιο ποιητικά έργα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα ανεβαίνει στη σκηνή.
Στη επέτειο 80 χρόνων από τη συγγραφή του, ενώ πλήθος εκδηλώσεις προγραμματίζονται σε όλο τον κόσμο, η Μαριτίνα Πάσσαρη και η ομάδα της BLOOM εργάστηκαν σε μια νέα θεατρική διασκευή που φιλοδοξεί να αποδώσει τον ονειρικό, τρυφερό και ταυτόχρονα σκοτεινό κόσμο του συγγραφέα.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σε έναν κόσμο όπου η φαντασία και η πραγματικότητα συνυπάρχουν ισότιμα, ο νεαρός κι εύπορος Κόλιν ζει μια ζωή γεμάτη μουσική τζαζ, παράδοξα αντικείμενα κι εφευρέσεις, ζώα που μιλούν, και χώρους που έχουν αισθήματα, μαζί με τον φίλο και μάγειρά του Νικολά που “μαγειρεύει επιστημονικά”, και την εκκεντρική φίλη του Ιζίς, που οργανώνει πάρτι. Η ζωή του αλλάζει όταν γνωρίζει τη Χλόη και την ερωτεύεται με μια σχεδόν παιδική αθωότητα γιατί του θυμίζει την αγαπημένη του μελωδία σε εκτέλεση του Ντιουκ Έλινγκτον. Ο έρωτάς τους μοιάζει να γεννιέται μέσα σε ένα θαυμαστό σύμπαν, όπου τα πράγματα μεταμορφώνονται συνεχώς.
Παράλληλα εκτυλίσσεται η ιστορία του καλύτερού του φίλου, Τσικ, ενός νεαρού που παρασύρεται ολοένα και περισσότερο από την εμμονή του με τη σκέψη και τα βιβλία ενός διάσημου φιλόσοφου, ξοδεύοντας τα πάντα για να παρακολουθήσει το έργο και τα γραπτά του. Η Αλίζ, η ερωμένη του Τσικ, που τον αγαπά βαθιά, υποφέρει από αυτή την καταστροφική προσκόλληση που σταδιακά διαλύει τη ζωή τους.
Όταν η Χλόη αρρωσταίνει από ένα νούφαρο που μεγαλώνει στους πνεύμονές της, ο κόσμος γύρω από τους ήρωες αρχίζει να συρρικνώνεται και να σκοτεινιάζει. Η χαρά και η ελαφρότητα που χαρακτήριζε την αρχή της ιστορίας συγκρούεται με μια πραγματικότητα υπερβολικής σκληρότητας που επιβάλλεται με το βάρος της στους ήρωες.
Στον Αφρό των Ημερών ο ονειρικός κόσμος της νεότητας υποχωρεί από το βάρος και τις δυσκολίες της ενηλικίωσης. Η αρρώστια, ο εθισμός, η εργασία που ποτέ δεν αποδίδει, οι κρατικοί θεσμοί, ο στρατός, η αστυνομία εισβάλλουν στο “αφρώδες” σύμπαν της ξενοιασιάς. Χωρίς να χάσει ποτέ το σουρεαλιστικό και παράλογο χαρακτήρα και το τρελό χιούμορ του, το έργο αποκαλύπτει την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα.
Σκηνοθετικό σημείωμα
Η πρόκληση της σκηνικής μεταφοράς είναι ιδιαίτερη, γιατί πρόκειται για ένα κατεξοχήν λογοτεχνικό έργο. Θελήσαμε να διατηρήσουμε την ιδιότυπη γλώσσα του με μερικές από τις επινοημένες λέξεις να ακούγονται επί σκηνής. Η δράση στο κείμενο μας ενέπνευσε να δημιουργήσουμε θεατρικές σκηνές με αναφορά στην κλασική δραματουργία (πχ Μολιέρος, Μαριβό κ.ά.) αλλά και στο θέατρο του παραλόγου (Ιονέσκο) με το κωμικό κι έντονα συγκινησιακό στοιχείο να εναλλάσσονται και να αναμειγνύονται. Διατηρήσαμε την παιδικότητα και τον σουρεαλισμό λέγοντας την ιστορία από την πλευρά ενός μικρού ζώου, του ποντικού που ζει μαζί με τους ήρωες στο σπίτι, χωρίς να υποτιμήσουμε τις στιγμές οξείας κοινωνικής κριτικής.
Έγραψαν για την παράσταση
https://www.documentonews.gr/article/kritiki-theatrou-o-afros-ton-imeron/
Η Πάσσαρη αξιοποιεί δυναμικά στη διασκευή της το άφθονα προσφερόμενο διαλογικό υλικό, γιατί στο έργο του Βιάν οι ήρωες δεν μονολογούν, απευθύνονται ο ένας στον άλλο, συγκρούονται ή εξομολογούνται τα διεγερμένα πάθη και τις αθώες προσδοκίες τους. Ο Κόλιν εκφράζει με ευθύτητα τον έρωτά του για τη Χλόη που ανταποκρίνεται αμέσως στο αίσθημά του, ο Τσικ παραπαίει ανάμεσα στη βιβλιακή αγάπη του για τον φιλόσοφο… Ζαν Σολ Παρτρ (!) και την προσήλωσή του στην Αλίζ, ενώ ο Νικόλας είναι ακατάλυτα δεμένος με την Ιζίς. Στο σύμπαν των απερίσκεπτων παιδιών κάθε συμβατική αξία λοιδορείται, οι μίζερες εργασιακές ενασχολήσεις απωθούνται μετά βδελυγμίας και η επιδίωξη της καριέρας καταγγέλλεται ως αισχρή. Από την ανοιχτή πίστα όπου πατινάρουν αμέριμνοι εξαπολύει και η Πάσσαρη τα ωραιότερα βεγγαλικά της παράστασης, ακονίζει στην κόψη μιας έκτακτης παραδοξολογίας το απολαυστικό χιούμορ του συγγραφέα και απλώνει στη σκηνή το σύννεφο του αλλόκοτου.
Open mind
"Η σκηνική προσέγγιση αξιοποιεί τη σωματικότητα και την κίνηση με τρόπο εκφραστικό και συνεκτικό. Οι ηθοποιοί κινούνται με ρυθμό που θυμίζει μουσική σύνθεση, ενισχύοντας τη λυρικότητα της αφήγησης. Η τζαζ δεν συνοδεύει απλώς τη δράση, αλλά γίνεται οργανικό στοιχείο της, ενισχύοντας τη ροή και την ατμόσφαιρα...
Τα σκηνικά και τα κοστούμια δημιουργούν μια συνεπή αισθητική ταυτότητα που υπηρετεί τον σουρεαλισμό του έργου χωρίς υπερβολές. Ο χώρος μεταμορφώνεται διακριτικά, ακολουθώντας τη συναισθηματική πορεία των ηρώων από τη χαρά στην απώλεια.
... μια εμπειρία που δεν βασίζεται μόνο στην αφήγηση, αλλά στη συνολική αίσθηση που δημιουργείται στη σκηνή. Η παράσταση συγκινεί χωρίς να γίνεται μελοδραματική και προβληματίζει χωρίς να χάνει τη φαντασία της. Παραμένει πιστή στο πνεύμα του έργου, ενώ ταυτόχρονα αποκτά τη δική της θεατρική αυτονομία"
https://www.catisart.gr/maritina-passari-aliki-kazoyri-studio/
Η διασκευή της Μαριτίνας Πάσσαρη αφήνει το ονειρικό στοιχείο να κυριαρχήσει. Δημιουργεί ένα σκηνικό παραμύθι όπου οι ρόλοι αντιστρέφονται. Οι αιώνιοι άσπονδοι φίλοι, η γάτα και το ποντίκι, θα γίνουν αφηγητές της ιστορίας μίας επώδυνης ενηλικίωσης.
Η σκηνοθεσία ακροβατεί ανάμεσα στο στοιχείο του παραλόγου και του ρεαλισμού και η διδασκαλία της Πάσσαρη βοηθά τους ηθοποιούς να ξεδιπλώσουν το υποκριτικό τους ταλέντο.